Z dziejów Popowa Starego Popowo Stare położone jest na zachód od Śmigla. W przeszłości spotykamy nazwę Popowo (1337), Popono (1580). Miejscowość nosiła też swego czasu nazwę Popowa Niemieckiego, dla odróżnienia od Popowa Polskiego (Wonieskiego).

Nazwa wywodzi się od imienia osadnika Pop. Na przestrzeni dziejów Popowo było własnością wielu rodów. W źródłach występuje już w 1309 roku, gdy właścicielem był Świętosław, który sprzedał je benedyktynom z Lubinia, którzy sprzedali je z kolei Andrzejowi Szaszorowi z Czacza. W XIV wieku stanowiło własność rodu Bylinów – Szreniawitów, a m.in. Bogusława i Jaroty, który był burgrabią kościańskim. Kolejnym właścicielem został Wojciech z Bnina Śmigielski (1435-1456), po którym dziedzicami byli jego zstępni. Prawnuk Wojciech w 1523 roku odstąpił Popowo Rafałowi Leszczyńskiemu III, a jego syn Andrzejowi Gawrońskiemu i Janowi Jeziorkowskiemu. Od nich wieś ponownie przejęli Leszczyńscy i władali nią do 1738 roku, kiedy to król Stanisław Leszczyński sprzedał Popowo wojewodzie inowrocławskiemu Władysławowi Łodzi Szołdrskiemu. Jego syn Jakub sprzedał wieś w 1779 roku Józefowi Chłapowskiemu, który już po roku sprzedał ją Ignacemu Szołdrskiemu. Ostatnim właścicielem z roku Szołdrskich był Stanisław, który około 1881 roku sprzedał Popowo Ernstowi Mülerowi. Kilka lat później, bo około 1890 roku, majętność przeszła w ręce Ksawerego Speicherta z Konojadu. W 1936 roku dwór oraz część majątku kupił Józef Łaniecki. Jego syn Józef władał dworem oraz tzw. resztówką liczącą około 90 ha do 1976 roku. W roku 1881 powierzchnia dóbr wraz z folwarkami Barchlin i Brzeźniak wynosiła 719,20 ha. W 1913 roku hodowano tu 92 konie, 201 sztuk bydła i 102 sztuki trzody chlewnej. Funkcjonowała cegielnia, gorzelnia oraz kolejka polna do Bielaw. Około 1880 roku w wiosce było 21 domów, w których mieszkało 177 osób (76 katolików i 101 ewangelików). W majątku było 5 domów zamieszkałych przez 82 osoby (47 katolików i 35 ewangelików). W wolnej Polsce te dane mocno się zmieniły. 30 września 1921 roku było 38 budynków, w których mieszkało 230 osób, a 9 grudnia 1931 roku w 37 budynkach żyło 227 osób. W majątku 30.9.1921 roku było 12 budynków zamieszkałych przez 177 osób, a 9.12.1931 roku budynków było 13, mieszkało w nich 129 osób. W południowej części wsi znajduje się zespół podworski złożony z parku o powierzchni 3,5 ha, dworu i kaplicy. Dwór został wzniesiony po 1779 roku przez Ignacego Szołdrskiego. Odrestaurowano go w 1908 roku. Jest to budynek murowany, podpiwniczony, parterowy, z piętrową częścią środkową.

Jan Pawicki

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       projekt i wykonanie: primel.pl