Miesiąc październik 2012 roku został ogłoszony przez Senat RP miesiącem pamięci gen. Stanisława Maczka. Wśród żołnierzy generała nie zabrakło mieszkańców ziemi kościańskiej, a wśród nich urodzonego w Czaczu Antoniego Firleja.

Aby przypomnieć postać generała Maczka i jego żołnierzy w Muzeum Regionalnym w Kościanie zorganizowana została okolicznościowa wystawa, której otwarciu towarzyszyła prelekcja popularnonaukowa.
Gen. Stanisław Maczek był absolwentem Uniwersytetu we Lwowie. Brał udział w I wojnie światowej, a następnie służył w Wojsku Polskim. We wrześniu 1939 roku dowodził 10 Brygadą Kawalerii, która była przeorganizowaną jednostką zmotoryzowaną, wzmocnioną artylerią, bronią pancerną i przeciwpancerną. Przedostał się do Francji, gdzie na czele dowodzonych oddziałów przeszedł swój kolejny szlak bojowy. Po ewakuacji do Anglii w 1942 roku, rozpoczął organizowanie 1 Dywizji Pancernej, która w składzie blisko 16 tysięcy żołnierzy przeszła swój wojenny szlak od Francji, Belgii, Holandii, aż do portu w Wilhelmshaven w Niemczech. Szczególnie ciężkie walki stoczyła pod Falaise i Saint-Omer we Francji, Ypres i Gandawą w Belgii oraz Antwerpią i Bredą w Holandii. Generał zmarł 11.12.1994 roku w Edynburgu, w Anglii, a pochowany został wśród swoich żołnierzy w Bredzie.
Jednym z żołnierzy gen. Maczka był Antoni Firlej urodzony 14.10.1914 roku w Czaczu. W 1939 roku został zmobilizowany do 6 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej we Lwowie. Po wkroczeniu na teren Polski wojsk sowieckich 18 września 1939 roku przekroczył granice Rumunii, gdzie został internowany. W październiku 1939 roku przedostał się do Syrii, a stamtąd do Francji. Od 11.1.1940 roku służył tam w Wojsku Polskim. Po kapitulacji Francji przez Afrykę trafia do Anglii, gdzie służył w 1 Pułku Artylerii Motorowej, a następnie w 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Jako dowódca patrolu reperacyjnego tego pułku przeszedł cały szlak bojowy dywizji od Normandii do Wilhelmshaven. Do kraju wrócił w 1947 roku. Był odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Wojska, Krzyżem 1 Dywizji Pancernej oraz medalami brytyjskimi. Mieszkał w Śmiglu, gdzie zmarł 7 marca 2000 roku. Pochowany został na cmentarzu w Śmiglu.
Jan Pawicki

Zainteresowanych tematem odsyłamy do „Witryny Śmigielskiej” nr 22 z 1992 r., w którym ukazał się artykuł pt. „Żywa lekcja historii” Huberta Zbierskiego, którego bohaterem był Antoni Firlej. Artykuł ten jest również dostępny na naszej stronie internetowej www.ck-smigiel.pl, w dziale „Historia Regionu”.
Redakcja

WŚ 1/2013

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       projekt i wykonanie: primel.pl