rodo

Już nasi przodkowie wiedzieli, że „reklama jest dźwignią handlu”, ale środki, pozwalające korzystać z niej, w XIX wieku były jeszcze ograniczone. Do dyspozycji mieli głównie prasę.
W wydawanym w Śmiglu od 1888 roku urzędowym organie miejscowych władz powiatowych obok wiadomości typowo urzędowych, ogłaszanych oczywiście w języku niemieckim, znajdowały się reklamy, zamieszczane głównie przez miejscowych handlowców i rzemieślników. Jest sprawą ciekawą, że reklamy te ukazywały się w języku polskim.

Czy ktoś wie dzisiaj, co to były np. kielskie bydlinki? Oferowano je w 1889 roku reklamie:
Wędzone węgorze,
kielskie bydlinki,
flundry, minogi,
śledzie opiekane i wędzone.
Rozmaite gatunki sardynek
poleca zawsze świeże.
W. Kiedrowski Śmigiel

Choroby zębów dokuczały wówczas także mieszkańcom Śmigla, ale można było im zaradzić, gdyż:

„Sztuczne zęby
wprawia się bez bólu i gwarantuje się
za zastusowanie i trwałe wykonanie.
Również plombuje się zęby, czyści i
takowe bez niebezpieczeństwa za pomocą
kokainy i brometylu się wyrywa, jako
też leczy się z łatwością fistuły i bóle
zębów. Reperacyje wykonuje się szybko
i jak najtaniej.
L. Holzer
prakt. cyrulik i techn. dentysta w Śmiglu
Rynek nr 15 pod czerwonym krzyżem.”

Samochodów wtedy nie było, a transport odbywał się przy pomocy wozów konnych, których koła trzeba było smarować i dlatego:

„ Najlepsze
smarowidło do wozów
w sędkach po 1/2, 1/4 i 1/8 centnara
poleca jak najtaniej
Alfred Strecker
Śmigiel”

Właściciele nowo otwartych placówek handlowych informowali mieszkańców takimi reklamami:

„Otworzenie interesu
szanownej publiczności Śmigla
i okolicy donoszę niniejszym uprzejmie,
iż otworzyłem w domu pana Juliana
Kalkowskiego, przy rynku Nr 9
Skład
Mięsa i Kiszek
Usilnem staraniem moim będzie
tylko dobry towar sprzedawać.
Pozwalam sobie zatem uprzejmie
prosić o zaszczycenie jak najliczniejszym odbiorem”

„Szanownej Publiczności miasta Śmigla i okolicy
polecam
nowo założony
handel towarów piśmiennych, papieru, galanteryi
i zabawków
Księgarnia, introligatornia, drukarnia akcydencyjna
ceny umiarkowane
Usługa rzetelna
Śmigiel, dnia 1 Października 1889
(Rynek nr 27 obok posągi)
Z szacunkiem
Aleksander Rakowski
Zawiadowca”

Jakich pracowników wówczas poszukiwano, możemy dowiedzieć się z ogłoszenia:

„Doskonały
Czeladnik krawiecki
znajdzie natychmiast zatrudnienie u
Roberta Grunwalda
Mistrz Krawiecki w Śmiglu
Takeż mogą się 2 uczniowie zgłosić.”

Jaka była reklama i informacja handlowa w 30 lat później, tj. w 1919 roku, możemy dowiedzieć się z następujących przykładów:

„Trzewiki żaglowe
- do gymnastyki
nr 27-35 poleca
Nowak
Rynek 5”

„Kupuję każdą ilość
wosku pszół
jakoteż wosk ziemny
J. Adam Wielichowo”

„2 1/2 metra długa
ściana szklana
jest do sprzedania
Fryzjer Cieciński”

I na zakończenie przykład ciekawej i ważnej informacji:

„Doleciała! kura
Śmigiel, 1 sierpnia 1919
Zarząd policyjny
Frost”

Jan Pawicki

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       projekt i wykonanie: primel.pl