rodo

Brak telewizji, początki rozwoju radia nie zmniejszały naturalnego zapotrzebowania społeczeństwa przed II wojną światową na dobrą rozrywkę, jaką dawał sport, czy też rozmaite imprezy kulturalne.

Można więc zaryzykować stwierdzenie, że ich brak inspirował ówczesnych ludzi do szukania rozmaitych dróg i form za­spakajania potrzeb kulturalnych. Wyrażało się to m.in. tworzeniem rozmaitych organizacji i towarzystw, które potrzeby te realizowały. W ich ramach mieszczą się m.in. towarzystwa śpiewackie, teatralne, sportowe. O tym, co w zakresie kultury wówczas zdziałano, dowiadujemy się dzisiaj z zachowanych rozmaitych dokumentów, plakatów, a także ówczesnej prasy. Można tu wymienić „Gazetę Kościańską”, Gazetę Polską”, „Orędownika Kościańskiego” i „Orędownika Śmigielskiego”, „Dziennik Śmigielski” itd. W grudniu 1896 roku „Gazeta Kościańska” donosiła: „W sobotę odbył się w Śmiglu koncert, na którym podziwialiśmy artystyczną grę dwóch niewidomych: Hermańskiego i Walkowiaka. Pierwszy okaleczały na obie ręce, posiada piękny, giętki i mocny tenor, mogący niejednej scenie dobre usługi wyświadczyć. Wykonane przez niego pieśni, po części poważnej treści, uczyniły na publiczności głębokie wrażenie, a przy jednym numerze nawet łzy się pokazały w oczach słuchaczy. Ale także na fortepianie okazał się Hermański zarówno jak i jego towarzysz Walkowiak znakomitym artystą; ich biegłość w wykonaniu trudnych utworów ogólny podziw wzbudziła.”

Nie da się ukryć, że w latach dwudziestych XX stulecia olbrzymie zainteresowanie budziło kino. Organizatorzy w interesujący sposób informowali o repertuarze. W kwietniu 1926 roku w „Orędowniku Urzędowym Powiatu Śmigielskiego” ukazało się ogłoszenie: „Niebywałą i jeszcze nigdzie nie widzianą rzecz wyświetli nam Kino - Teatr w Śmiglu w niedzielę, 18 b.m., o godz. 800 wieczorem w Strzelnicy. Film, który ujrzeć mamy, to będzie pierwszem, najnowszem arcydziełem biblijnym p.t. „Królowa niewolników, czyli Księżyc Izreala”, wielki dramat epokowy miłości, łez i śmierci w 12 aktach z czasów potężnego Egiptu”. Podobnie w październiku 1926 roku informowano, że „Kino-Teatr w Śmiglu w poniedziałek dnia 25 b.m. w sali strzeleckiej wyświetli przepiękny film p.t. „Cyrk Farini, czyli tajemnica żony naczelnika policji”, dramat sensacyjny w 12 aktach”.

Szczególnie bogate w najróżniejsze imprezy bywały okresy karnawałów i świąt Bożego Narodzenia. Jak można było np. zabawić się w Śmiglu w Nowy Rok 1928 roku? „Dziennik Śmigielski” pisał: „Dokąd pójść w Nowy Rok? Oto pytanie, które zadaje sobie każdy, kto chce rozpocząć Rok wesoło, otóż na to pytanie powiemy w krótkim słowie: kto chciał uśmiać się do rozpuku powinien udać się na przedstawienie Towarzystwa Miłośników Sceny pt. „Mąż z grzeczności” Edwarda Przybyłowicza. Sztukę odegrano b. udatnie tak, że co chwila sala wybuchała śmiechem. Przerwy były wypełnione artystycznym koncertem 55 p.p. z Leszna. Publiczności stawiło się tyle, że zabrakło nie tylko miejsc siedzących, ale poniekąd i stojących”. Swoje umiejętności i osiągnięcia przedstawiała także miejscowa Szkoła Wydziałowa, która 19 grudnia 1926 roku zorganizowała w sali Strzelnicy wieczornicę. W programie przewidziano wykonanie licznych pieśni, jak np. „Śpiew Ojczyzny”, „Z tamtej strony jezioreczka” itd. Nie zabrakło deklamacji „Mło­dość Artura Opmana”, „Koncert nad koncertami” A. Mickiewicza z akompaniamentem fortepianu. Były też ćwiczenia rytmiczne „Kwiat Róży” i ćwiczenia gimnastyczne „Żywe piramidy”. Na zakończenie prezentowano przedstawienie „Trzewiczki Królowej Jadwigi” w 30 odsłonach na tle zaprowadzenia przez Polskę chrześcijaństwa na Litwie.

W Śmiglu działało liczne i prężne Towarzystwo Gołębi Pocztowych „Orzeł Biały”, które w dniu 19.07.1936 roku zorganizowało konkurs starych gołębi pocztowych na trasie Kraków – Śmigiel, w którym dwa pierwsze miejsca zdobył p. E. Rissmann ze Śmigla.

Bodźcem do organizacji imprez były różne okazje rocznicowe. Przykładem może być impreza zorganizowana w związku z 10 rocz­nicą powstania Towarzystwa Chóru Męskiego „Echo”. Uroczystość ta odbyła się 11 października 1936 roku w sali Strzelnicy. Uroczystości poprzedzone zostały mszą św. za zmarłych członków, w intencji Towarzystwa i członków założycieli tj. J. Fórmaniaka, Antkowiaka, L. Graczyka, A. Łączyńskiego, Wł. Kmiecyka, L.i K. Pie­trzaków i K. Łuczkowskiego. Ostatnia informacja z 1939 roku, a więc krótko przed wybuchem II wojny światowej, dotyczy Towarzystwa Miłośników Sceny ze Śmigla, które 1 stycznia 1939 roku prezentowało sztukę Grzymały – Siedleckiego „Podatek majątkowy”. Nie wymieniono oczywiście wszystkich imprez i uroczystości, które miały miejsce przed II wojną światową w Śmiglu, ale lektura ówczesnej prasy, daje wyobrażenie o autentycznym zapotrzebo­waniu społeczeństwa na taką działalność.

Jan Pawicki

Ciekawostki
1. W maju 1938 roku obchodzono w Śmiglu 355 rocznicę powstania Cechu Szewskiego
2. W parafii katolickiej w Śmiglu w 1937 roku zanotowano 168 chrztów, 38 ślubów, 95 zgonów, a w parafii ewangelickiej 10 urodzin, 3 śluby, 4 zgony.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       projekt i wykonanie: primel.pl